Denge vücudunuzun birçok bölümünün birlikte uyumlu çalışmasıyla sağlanır. Bu bölümlerden herhangi birindeki sorun, baş dönmesi ve denge kaybı hisleri yaşamamıza neden olur. Hastalar yorgunluk, halsizlik, baygınlık gibi yakınmalarıda vertigo olarak değerlendirebilir. Vertigo kavramı daha çok baş dönmesini tarif etmek için kullanılır. Latince ‘verter sözcüğünden üretilmiştir. Verter bir eksen çevresinde dönmek anlamına gelmektedir. Her taraf dönüyor, yer ayağımın altından kayıyor, bir yana doğru kayıyorum, kafamın

içi boşalıyor, 

gözlerim kararıyor şeklinde açıklamalar sık duyulur. Öncelikli olarak bu şikayetin gerçekten vertigo olup olmadığının ortaya konması gerekir.

Baş dönmesi hissi beyin, omurilik, gözler, eklemler ve kaslar birçok organ ve sistemlerin hastalıklarında ortaya çıkmakla beraber,  gerçek baş dönmesi iç kulak rahatsızlıklarında görülür.

Vücudumuzun dengesini sağlayan vestibüler sistem iç kulakta bulunur. Burada üç farklı düzlemde yerleşmiş olan 3 adet yarım daire kanalı yer alır. Bu kanalların içinde sıvı vardır. Baş hareket ettikce bu sıvıda hareket eder. Alıcı hücreler ve kristaller algıladıkları bu hareketi elektrik enerjisine dönüştürerek beyine iletir. Bu sistemde olacak bir arıza dengesizlik ve baş dönmesine neden olur. Kanallar içindeki sıvı hareketinde var olan problemler normal filmle, tomografi yada MR ile gösterilemez.

Doğru teşhis için ayrıntılı öykü,  Kulak Burun Boğaz uzmanı tarafından detaylı kulak, burun ve boğaz muayenesini takiben iç kulak denge sisteminden kaynaklanan baş dönmesinin ve denge bozukluğunun nedenini araştırmak  için işitme ve denge fonksiyonları ile ilgili detaylı testler yapılabilir.

 

  • Odyometri (İşitme testi)
  • Timpanometri (Kulak basınç testi)
  • OAE ( Oto Akustik Emisyon )
  • BERA ( İç kulak –Bevin Sapı Ölçümü )
  • Hallpike Testi (Pozisyonel baş dönmesi testi)
  • VNG(Video Nistagmo Grafi ) – ENG (Elektro Nistagmo Grafi )
  • Kalorik Testler
  • vHIT (Video Head Impuls Test)
  • Postürografi

İç kulak denge sisteminden kaynaklanan baş dönmesinin ve denge bozukluğunun nedenini araştırmak en uygun tedavinin seçilmesine yardımcı olmak için en güvenilir test;   videonistagmografi (VNG ) denilen vestibüler test uygulanır.

 DEONİSTAGMOGRAFİ ( VNG )

VNG denge bozukluğu  ve baş dönmesine neden olan problemin iç kulaktan (vestibüler sistem) kaynaklı olup olmadığını belirleyen bir testtir. Baş dönmesi ve dengesizlik testleri içerisinde uzun yıllardır kullanılan, sonuçları en güvenilir olan VNG, baş dönmesi olan  hastaların araştırılmasında en çok kullanılan test yöntemidir.

Baş dönmesi, sersemlik ve denge bozuklukları nistagmus adı verilen istemsiz göz hareketlerine neden

olmaktadır. Temel olarak VNG bazı uyaranlar sonucunda ortaya çıkan göz hareketlerinin değerlendirilmesi ve kaydedilmesine dayalı bir gurup test bataryasıdır. VNG testinde hastaya üzerinde infrared kamera bulunan bir gözlük taktırılır. Bu gözlük sayesinde hastanın istirahat halinde iken ve çeşitli görsel ve vestibüler uyaranlar sırasındaki göz hareketleri takip edilir ve bilgisayar ortamında kaydedilir. Daha sonra elde edilen bilgiler bilgisayar ortamında analiz edilerek baş dönmesi hakkında çok önemli bilgiler elde edilir. Test yaklaşık bir saat sürer ve ağrısızdır. Elektrot gerektirmez. Biyolojik gürültü ve elektrot iletim problemlerinden kaynaklanan artefaktlara engel olur. Travmatik değildir.
VNG ile baş dönmesi ile ilgili çok değerli şu bilgilere ulaşmak mümkündür;

  • Baş dönmesi iç kulak kaynaklı mı yoksa merkezi sinir sistemi (beyinle ilgili) kaynaklı mı sorusuna cevap verir
  • Baş dönmesinin pozisyonel olup olmadığını ortaya koyar.
  • Muayene sırasında göz hareketleri tam olarak değerlendirilemeyen hastalarda doğru tanı için yardımcıdır.
  • Bu yöntemle; okülomotor testler, dinamik, statik pozisyonel testler ve kalorik testler yapılabilir. İç kulak denge sistemleri birbiri ile karşılaştırılarak

iki taraf arasında fark bulunup bulunmadığı hesaplanır.

VNG eşliğinde yapılan kalorik test ile iç kulak fonksiyonu hakkında çok önemli bilgiler verir. Test sırasında kulak kanalına özel bir cihazla oluşturulan soğuk ve sıcak kalorik uyaran  (hava veya su) verilerek geçici ve kısa süreli baş dönmesi oluşturulur. Oluşan bioelektrik aktivite ve gözlerdeki nistagmus dediğimiz istemsiz göz hareketleri özel bir video veya yüz bölgesine ,göz çevresine yerleştirilen elektrotlarla

kaydedilerek bilgisayara aktarılır. Bu veriler ilgili uzman tarafından değerlendirilir.

  Vertigo sadece bir bulgu olduğundan öncelikle altta yatan hastalığın tedavi edilmesi gerekir  VNG testi ile eğer iç kulaktaki kristallerle ilgili problem saptanırsa (BPPV), özel manevralar (Epley, Semont, Barbeque, Gufoni) veya özel egzersizler (Brandt-Daroff) yaptırılarak kanallarda kristallerin stabilizasyonu sağlanır. Tecrübeli ellerde yapılan test ve manevralarla hastalar bir seansta bile yıllardan beri çektiği vertigo şikayetinden kurtulabilmektedirler.